Sangster Juridische Dienstverlening maakt gebruik van cookies.×

Gefinancierde rechtsbijstand

Drempel voor pro-deo advocatuur
Wanneer de indicatie voor huishoudelijke ondersteuning is verlaagd en men wil bezwaar maken, blijkt de drempel om naar een gespecialiseerde pro-deo advocaat te stappen vaak te groot. Zoals ik in mijn eerdere blogs beschreef, worden deze mensen vaak bijgestaan door kinderen, bewindvoerders of de huishoudelijke hulp zelf. Daarnaast worden deze mensen, althans als we wethouder Oosterveer uit de gemeente Eindhoven moeten geloven, ook bijgestaan door mensen die procedures starten om de gemeente dwangsommen te laten betalen (Eindhovens Dagblad 13-02-2019). Wethouder Oosterveer spreekt hier schande van: ‘Het mag niet zo zijn dat dit een businessmodel wordt, dat mensen die moeten opkomen voor hun cliënten op zo’n manier hun hypotheek aflossen’, zo stelt hij. Hij doelt hiermee op de te verbeuren dwangsom van € 1260,00 in verband met het niet tijdig nemen van een besluit op bezwaar, die door de gemeente wordt betaald en mogelijk ook op de proceskostenvergoeding van € 512,00 die betaald wordt wanneer de zaak gewonnen wordt. Voor mij aanleiding om in deze blog eens wat dieper in te gaan op de gefinancierde rechtsbijstand. 

Kosten pro-deo advocaat / gefinancierde rechtsbijstand
Wanneer u de stap toch heeft genomen om naar een gespecialiseerde advocaat te gaan, zal deze advocaat naar uw inkomen vragen om te toetsen of uw mogelijk in aanmerking komt voor gefinancierde rechtsbijstand, ofwel een toevoeging, van de Raad voor Rechtsbijstand (RvR). Wanneer blijkt dat uw fiscale jaarinkomen als alleenstaande gelijk of minder is dan € 27.300,00 en voor gehuwden, samenwonenden of eenoudergezinnen gelijk of minder is dan € 38.600, kan de advocaat voor u een aanvraag voor een toevoeging indienen bij de RvR. De RvR beoordeelt vervolgens de aanvraag, door onder meer uw inkomen te toetsen bij de Belastingdienst.

Eigen bijdrage en bijzondere bijstand
Veel mensen die een maatwerkvoorziening hebben voor huishoudelijke ondersteuning, hebben een laag inkomen. Vaak is dat alleen AOW, soms aangevuld met een klein pensioen. Het fiscale jaarinkomen is dan vaak lager of gelijk aan € 19.400,00 voor een alleenstaande of € 26.900,00 voor gehuwden, samenwonenden of eenoudergezinnen. De eigen bijdrage die u aan de advocaat verschuldigd bent bedraagt in die gevallen € 199,00. Dat lijkt misschien een hoog bedrag, maar hierop wordt een korting toegepast wanneer u eerst naar het juridisch loket belt. De eigen bijdrage wordt dan verlaagd met €54,00. Voor het restant aan eigen bijdrage, € 145,00, wordt in de meeste gevallen bijzondere bijstand verstrekt door uw gemeente. Voor mensen met een inkomen dat hoger ligt van bijstandsniveau wordt vaak een gedeelte van de kosten vergoed met bijzondere bijstand. Datzelfde geldt voor de kosten die men verschuldigd is aan de rechtbank voor het voeren van een beroepsprocedure, ook wel griffierecht genoemd. Bijzondere bijstand is overigens niet altijd nodig. Wanneer de rechtsbijstandverlener de zaak voor u wint, betaalt de gemeente een proceskostenvergoeding, waar onder meer de eigen bijdrage mee wordt vergoed.

Werkwijze (pro-deo) advocaten

Schikking
Een pro-deo advocaat is, net als alle advocaten, gebonden aan de Gedragsregels Advocatuur. Dit betekent onder meer dat de advocaat als allereerste dient te onderzoeken of partijen er samen uit kunnen komen en er een schikking mogelijk is. Wanneer er een schikking getroffen wordt, kan een procedure en dus kosten worden voorkomen.

Belang cliënt voorop
Verder is het zo dat een advocaat partijdig moet zijn. Het belang van de cliënt staat te allen tijde voorop en niet het eigen belang, zoals zijn of haar inkomsten. Daarom zijn afspraken zoals ‘no-cure-no-pay’ binnen de advocatuur verboden (uitzonderingen daargelaten). De advocaat mag als vergoeding voor de geleverde rechtsbijstand uitsluitend geld aannemen en geen dure horloges of iets dergelijks. Ook dient de advocaat de cliënt, zoals gezegd, te informeren of er mogelijk recht bestaat op gefinancierde rechtsbijstand en de eigen bijdrage. Verder dient de advocaat alleen die zaken aan te nemen waarin hij of zijn beschikt over de relevante kennis en ervaring. Tegenwoordig zijn de meeste advocaten dan ook gespecialiseerd in een of enkele, vaak aanverwante, rechtsgebieden.

Proceskostenvergoeding

Wanneer er een proceskostenvergoeding wordt toegekend door de gemeente, wordt dat bedrag in mindering gebracht op de vergoeding die de RvR betaalt. Ook dient de advocaat uit die proceskostenvergoeding de door de cliënt aan de advocaat betaalde eigen bijdrage terug te betalen.

Dwangsom
De dwangsom die betaald moet worden door de gemeente, wanneer het besluit niet tijdig genomen wordt, is bestemd voor de bezwaarmaker zelf. Daarom wordt een verbeurde dwangsom door een advocaat volledig aan u als bezwaarmaker doorbetaald. De advocaat mag deze vergoeding op basis van de gedragsregels niet zelf houden. Dat betekent dat het inschakelen van een advocaat u € 1260,00 kan opleveren. Een bedrag waar andere rechtsbijstandverleners, naast de proceskostenvergoeding van € 512,00, althans als we wethouder Oosterveer moeten geloven, hun hypotheek mee betalen.

Schril contrast

De genoemde bedragen van € 1260,00 + € 512,00 staan overigens in schril contrast met de vergoeding die de RvR voor de rechtsbijstand aan de advocaat betaalt. Deze bestaat meestal uit een bedrag € 844,88 voor de gehele procedure. Hoe lang dat nog zo is, valt nog te bezien. Minister Dekker wil in de toekomst in veel minder gevallen gefinancierde rechtsbijstand toekennen. Voor veel pro-deo advocaten was de hoogte van de toevoeging al reden om hun toga aan de wilgen te hangen. Als de plannen van Dekker doorgaan, zullen er meer volgen. Dit, terwijl het belang van een onafhankelijke specialist zo belangrijk is wanneer je je moet verweren tegen de overheid en deze advocaten hun werk vaak vanuit een innerlijke overtuiging en passie waren begonnen.



« terug naar overzicht
: mr. I. Sangster
: 16 februari 2019